Thế giới vừa có thêm một tỷ phú fintech

Ngày 9/6, Marqeta, một fintech giúp các công ty phát hành thẻ ghi nợ và xử lý thanh toán, đã niêm yết trên sàn Nasdaq. Với mức giá 31 USD/cổ phiếu ở phiên buổi chiều ngày đầu tiên giao dịch, vốn hóa thị trường của công ty lên mức 16,6 tỷ USD.

Theo ước tính của Forbes, tài sản của nhà sáng lập kiêm CEO Jason Gardner ước tính là 1,6 tỷ USD. Trong vòng gọi vốn gần nhất vào tháng 5/2020, công ty chỉ được định giá khoảng 4,3 tỷ USD. Marqeta có tên trong Forbes Fintech 50 vào các năm 2019, 2020 và 2021.

“Tôi chưa bao giờ nghĩ mình muốn trở thành CEO của một công ty đại chúng, nhưng khoảng 18 tháng trước, chúng tôi đã nhận thấy Marqeta đang ở trong thời đại của mình và quyết định niêm yết trên sàn chứng khoán là quyết định mang tính cá nhân. Tôi thật sự rất thích quá trình này”.

Gardner, 51 tuổi, đã trải qua một hành trình sự nghiệp nhiều cung bậc để trở thành một tỷ phú. Vị doanh nhân gốc New Jersey đã dành những năm tháng trung học để làm việc tại một cửa hàng tiết kiệm và bán áo phông trên các chuyến tàu đến các buổi hòa nhạc Grateful Dead. Ông đã thử sức với lĩnh vực chính trị khi mới 20 tuổi, làm trợ lý cho Thượng nghị sĩ John McCain. Năm 2004, ông sáng lập một nền tảng thanh toán – sau này bán cho MoneyGram International với giá 28 triệu USD.


Jason Gardner, nhà sáng lập và CEO Marqeta. Ảnh: Marqeta

Sau đó, ý tưởng về Marqeta tình cờ đến với Gardner khi ông trò chuyện với một người bạn về sushi vào năm 2009 trong lúc lên chiến lược cho bước đi tiếp theo của mình. Gardner bắt đầu xây dựng thẻ khách hàng thân thiết trả trước bán tại các cửa hàng tạp hóa. Trên thực tế, Marqeta đã thực hiện 3 lần và đạt được kết quả cuối cùng năm 2014: Một hệ thống giao diện lập trình ứng dụng (API) cho phép các công ty phát hành thẻ ghi nợ, tự ủy quyền giao dịch và đặt tiêu chí chấp nhận giao dịch. Đây là một mắt xích rất quan trọng trong nền kinh tế giao hàng. Khách hàng đầu tiên của công ty là DoorDash.

Và ngay cả với công thức đó, việc niêm yết công chúng tại thời điểm đó vẫn là điều không thể. Vào mùa xuân năm 2015, Marqeta không đạt được mục tiêu doanh thu và Gardner tình nguyện cắt giảm 40% lương cho vị trí CEO của mình. Một vài năm sau, công ty đã ghi nhận những bước phát triển mới với hai khách hàng lớn: Instacart và Square. Năm ngoái, Square chiếm 70% doanh thu ròng của Marqeta, theo một dữ liệu từ SEC.

Công ty khởi nghiệp có khoảng 500 nhân viên đã phát triển nhanh chóng trong 6 năm kể từ khi Gardner bị cắt giảm lương tạm thời. Đại dịch Covid-19 đã giúp thúc đẩy nhu cầu “mua ngay, trả sau” của khách hàng và Marqeta hưởng lợi rất nhiều từ đây. Doanh thu ròng của Marqeta đã tăng gấp đôi từ 143,3 triệu USD vào năm 2019 lên 290,3 triệu USD năm ngoái. 2021 tiếp tục là năm phát triển của công ty. Doanh thu thuần trong 3 tháng đầu năm của Marqeta đạt 108 triệu USD. Công ty đã xử lý 1,6 tỷ giao dịch vào năm 2020 và có 57 triệu thẻ hoạt động vào cuối năm, đồng thời lỗ ròng 47,7 triệu USD, giảm so với mức lỗ 58,2 triệu USD vào năm 2019.


Trụ sở của Marqeta ở Oakland, Calif. Ảnh: David Paul Morris/Bloomberg

Mặc dù Marqeta hiện vẫn dẫn đầu về mảng thẻ ghi nợ và vòng xử lý thanh toán, các đối thủ cạnh tranh cũng đã có những thành quả riêng. Stripe, fintech có giá trị nhất thế giới, đã phát hành một API cạnh tranh cho phép các công ty tạo và kiểm soát thẻ vật lý và ảo. Khách hàng của Stripe bao gồm Zipcar và Postmate — một ứng dụng giao bữa ăn cạnh tranh với DoorDash. SoFi cũng đã niêm yết vào đầu tháng 6 và hiện có giá trị khoảng 20,5 tỷ USD.

Bên cạnh việc tuyển dụng thêm nhân viên, cung cấp sản phẩm và cơ sở khách hàng, Gardner cho biết công ty có kế hoạch mở rộng ra toàn cầu, đặc biệt nhắm mục tiêu đến các công ty có trụ sở tại châu Á và châu Mỹ Latinh. Hiện tại, khoảng 2% khách hàng của Marqeta không ở Mỹ.

Về phần bản thân Gardner, ông dự định sẽ dành thời gian nghỉ ngơi với vợ con trước khi trở lại với guồng quay của mọi thứ. Vị tỷ phú mới cho biết: “Sẽ có rất nhiều công việc phải làm. Chúng tôi đã không có một kỳ nghỉ gia đình trong một thời gian dài”.